Co to jest czarnuszka?

Każda osoba interesująca się zdrowym stylem życia powinna wiedzieć co to jest czarnuszka. Roślina zyskuje coraz większą popularność, głównie ze względu na liczne korzyści zdrowotne wynikające z jej spożywania. Na szczególną uwagę zasługują nasiona czarnuszki, z której następnie wytwarza się cenny olej.

Co to jest czarnuszka?

Czarnuszka siewna (Nigella Sativa) jest jednoroczną rośliną wywodzącą się z rodziny jaskrowatych. Swą nazwę zawdzięcza prawdopodobnie barwie nasion, które są czarne.

Cechuje się białymi kwiatami, dość mocno rozgałęzionymi pędami oraz czarnymi nasionami. Popularność zyskała właśnie ze względu na nie.

Roślina występuje na obszarach o ciepłym klimacie, głównie na terenach Europy i Azji zachodniej. W Polsce największe uprawy można spotkać na południu kraju.

Nasiona wykorzystuje się do produkcji olejów, nalewek, naparów, kosmetyków, produktów spożywczych, a także perfum.

Skład nasion

Czarnuszka jest najbardziej rozpoznawalna ze względu na znaczną zawartość tymochinonu. Związek ten odpowiada za większość właściwości zdrowotnych rośliny. Ponadto w składzie należy wyróżnić:

  • kwasy tłuszczowe – nasycone, nienasycone i oleje eteryczne
  • witaminy – A, E, B1, B6
  • flawonoidy
  • składniki mineralne – cynk, potas, żelazo, mangan, miedź, wapń, selen
  • melaninę
  • aminokwasy
  • karoten
  • saponiny

Co to jest czarnuszka?

Właściwości czarnuszki

Głównym aktywnym składnikiem nasion czarnuszki jest tymochinon. Na przestrzeni lat udowodniono jego skuteczność w leczeniu wielu chorób przewlekłych (głównie neurologicznych, psychicznych i nowotworowych).

Silne właściwości przeciwutleniające nasion czarnuszki zyskały ostatnio rosnącą uwagę ze względu na ich potencjalną rolę jako suplement diety wykazujący minimalne skutki uboczne. Nie tylko z tego względu spożycie czarnuszki poleca się osobom otyłym i walczącym z nadwagą. Dodatkowo składniki czarnuszki regulują poziom glukozy i cholesterolu we krwi, co może zmniejszać ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia.

Alfa-hederyna i tymochinon wykazują potencjalną aktywność przeciwnowotworową. Niedawno przeprowadzone badanie udowodniło, że melanina pozyskana z nasion czarnuszki działa immunostymulująco poprzez wpływ na ekspresję genów, z kolei octan etylu zahamował wzrost różnorodnych linii komórek rakowych bez wpływu na prawidłowe komórki śródbłonka.

Pozostałe właściwości lecznicze czarnuszki:

  • poprawia wygląd i stan skóry
  • likwiduje niestrawność, wzdęcia, biegunkę i inne problemy trawienne
  • ma działanie znieczulające, rozkurczowe i przeciwbakteryjne
  • zmniejsza stan zapalny
  • chroni żołądek i zapobiega rozwojowi wrzodów
  • poprawia samopoczucie
  • wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu oddechowego
  • wspomaga zwalczanie pasożytów

Zastosowanie

Czarnuszka siewna jest współcześnie stosowana jako przyprawa, ponieważ może stanowić oryginalny zamiennik pieprzu. Jej ciekawy smak sprawia, że nasiona są częstym składnikiem nie tylko potraw kulinarnych, ale i wypieków. Dodatkowo czarnuszka stanowi niekiedy substancję konserwującą.

Z nasion wytwarza się olej o niezwykle bogatym składzie. Można go wykorzystywać zarówno do użytku zewnętrznego, jak i wewnętrznego. Coraz częściej olej stosuje się podczas wykonywania domowych kosmetyków, ponieważ działa nawilżająco i ochronnie, a także koi podrażnienia skóry i wpływa zbawiennie na kondycję włosów.

Liczne korzystne właściwości czarnuszki sprawiły, że na rynku można zaopatrzyć się w suplementy diety na jej bazie.

Bibliografia:

  1. Yimer E., Tuem K., Karim A. (i inni), Nigella sativa L. (czarny kminek): obiecujący naturalny lek na szeroką gamę chorób, Evidence-Based Complementary and Anternative Medicine, 2019.
  2. Jurczak J., Reguła J., Właściwości prozdrowotne czarnuszki siewnej i jej znaczenie w leczeniu dny moczanowej, Forum Zaburzeń Metabolicznych, 3/2018.
  3. Kaźmierczak A., Wcisło-Dziadecka D., Zmarzły N., Zdrowie z natury – czarnuszka siewna w produktach kosmetycznych i leczniczych, Postępy Nauk Medycznych, XXXI/2018.
  4. Borusiewicz M., Janeczko Z., Nigella sativa L. – roślinny surowiec o właściwościach plejotropowych, Postępy Fitoterapii, 4/2015.
Olej z czarnuszki
W czarnuszce (Nigella sativa) głównymi składnikami są niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT). Zalicza się je do egzogennych kwasów tłuszczowych, czyli takich, których nasz organizm nie jest w stanie sam wytwarzać i należy dbać o ich dostarczanie w celu utrzymania prawidłowego poziomu. Olej z czarnuszki to również źródło bardzo cennych substancji takich jak m.in. witaminy, mikroelementy, białka, flawonoidy, fitosterole  Zobacz więcej …

Właściwości oleju z czarnuszki

Właściwości oleju z czarnuszki

Właściwości oleju z czarnuszki powszechnie wykorzystuje się w kuchni, w celach kulinarnych, a także w różnego rodzaju suplementach diety. Olej pozyskiwany z czarnych nasion rośliny Nigella Sativa, która pochodzi z południowo-zachodniej Azji, jest krystaliczny, ma gorzki smak oraz korzenny zapach.

Właściwości oleju z czarnuszki

Od wieków nasiona czarnuszki siewnej używano w celach medycznych. Spożywanie czarnuszki uważa się od bardzo dawna za ziołowe, alternatywne leczenie.

Zobacz również: Co to jest czarnuszka?

Badania przeprowadzone w sierpniu 2000 roku przez Phytotherapy Research potwierdzają obecność substancji chemicznych znajdujących się w czarnuszce. Oferują one antyoksydacyjne korzyści, a przede wszystkim składnik thymoquinone (TQ) – bioaktywny składnik olejku eterycznego z nasion czarnej kminku (54%). Po raz pierwszy wyodrębniony przez El-Dakhakhany (1963).

Przeciwutleniacze mają za zadanie pozbyć się z ciała wolnych rodników, które niszczą i “promują” choroby.

Zobacz również: Właściwości czarnuszki

Poniżej znajdują się choroby, które zostały dobrze poznane (jednak kolejne badania dalej trwają) pod kątem wpływu czarnuszki na ich objawy.

Korzyści nad rakiem

Liczne badania naukowe potwierdzają skuteczność składnika thymoquinone w leczeniu raka. Badania wykonane w 2010 roku przez Nutrition and Cancer pokazują, że thymoquinone wspomaga działanie przeciwzapalne. Hamuje także wzrost i proliferację komórek nowotworowych, a nawet może powodować śmierć komórek nowotworowych. Badanie to przeprowadzono przede wszystkim na komórkach w warunkach hodowlanych. Uzyskane wyniki zachęcają do dalszych badań klinicznych nad  thymoquinone w populacji ludzkiej.

Właściwości oleju z czarnuszki

Zalety dla systemu immunologicznego (odpornościowego)

Istnieją przekonujące dowody naukowe, że przyjmowanie czarnuszki wpływa korzystnie na układ odpornościowy. W badaniach przeprowadzonych w czerwcu 2010 roku przez Immunopharmacology i Immunotoxicology oceniano wpływ czarnuszki na infekcje bakteryjne metycylinoopornym gronkowcem złocistym, powszechnie znany jako MRSA. Badanie to zostało opublikowane w numerze lipiec-sierpień w “Journal of Ayub Medical College”. Pokazało, że nasiona czarnuszki posiadają działanie hamujące wobec kilku szczepów metycylinoopornego gronkowca złocistego.

Uzyskane wyniki są istotne, ponieważ metycylinooporne szczepy mogą stać się odporne na antybiotyki. Natomiast stosowanie czarnuszki nie powoduje tego efektu.

Właściwości oleju z czarnuszki w walce z padaczką

Istnieją naukowe dowody stwierdzające, że podawanie czarnuszki może mieć korzyści przeciwkonwulsyjne. Według badań opublikowanych w “Medical Science Monitor”, ponad 15% przypadków dzieci z padaczką jest oporne na leczenie mimo, że leki przeciw epilepsji są powszechnie dostępne. Badanie to oceniało zastosowanie oleju z czarnuszki przez 23 dzieci w wieku od 13 miesiąca do 13 roku życia z opornością na klasyczne leczenie padaczki. Wyniki badań wykazały znaczne zmniejszenie częstotliwość napadów w grupie leczonej olejem z czarnuszki.

Zobacz również: Na co pomaga olej z czarnuszki?

Olej z czarnuszki
W czarnuszce (Nigella sativa) głównymi składnikami są niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT). Zalicza się je do egzogennych kwasów tłuszczowych, czyli takich, których nasz organizm nie jest w stanie sam wytwarzać i należy dbać o ich dostarczanie w celu utrzymania prawidłowego poziomu. Olej z czarnuszki to również źródło bardzo cennych substancji takich jak m.in. witaminy, mikroelementy, białka, flawonoidy, fitosterole  Zobacz więcej …